هماچوری(وجود خون در ادرار)

Image Description

هماچوری(وجود خون در ادرار)

 

 
                                                                           


بطور کلی، حضور بیش از 5 RBC/hpf در3 تا از 3 نمونه ی سانتریفیوژ شده ی متوالی با فاصله ی حداقل 1 هفته، هماچوری اطلاق میگردد.

 

انواع

بسته به مقدار RBC(گلبول قرمز) در ادرار:

1.هماچوری آشکار ماکروسکوپیک (visible hematuria gross.H): خونی که توسط بیمار مشاهده میشود.

2.هماچوری میکروسکوپیک(non visible hematuria): تشخیص با U/A و یا میکروسکوپی.

               

 

بسته به زمان:

1.هماچوری پارشیال(یعنی وقتی خون در ادرار می‌باشد  و منشا خون محیطی است)

2.اینیتیال(منشا اولیه ) ضایعات قدام پیشابراه، یورتریت(عفونت پیشابراه)، استریکاچر(تنگی مجرای ادراری در پسران جوان).

3.ترمینال( منشا ثانویه)مثل از خلف پیشابراه (گردن مثانه ) تریگونا.

شایعترین علل:یورتریت خلفی،پولیپ و تومور گردن وزیکل

کل هماچوری : منشا در یا بالای مثانه(سنگ،تومور، سل،نفریت)

 

پاتوفیزیولوژی

گلومرولار(ادرار قهوه ای رنگ،کستRBC،RBCبا شکل غیر نرمال، پروتئینوری)

غیر گلومرولار(ادرار قرمز یا صورتی، عبور لخته خون،RBCبا شکل نرمال)

 

هماچوری کاذب: تغییر رنگ ادرار به علت پیگمان ها(مثلا رنگ های غذایی، داروها و میوگلوبولین)

هماچوری خاموش: باید بعنوان یک علامت از تومور مثانه یا کلیه در نظر گرفته شود مگر خلافش ثابت شود معمولا متناوب است و خونریزی ممکن است تا ماه ها عود نکند. چون خونریزی خود به خود قطع میشود،نباید خوش خیم در نظر گرفت.

 

علل کمتر شایع هماچوری خاموش:

سنگ شاخ گوزنی

کلیه پلی کیستیک

هیپرپلازی پروستاتیک (بزرگ شدن اندازه پروستات)خوش خیم

کیست منفرد کلیه

بیماری سیکل سل

هیدرونفروز(ورم کلیه)

 

اتیولوژی(سبب شناسی)

علل شایع:

گلومرولار(نفروپاتی ایمونوگلوبین آ IgA،گلومرولونفریت اینترستیشیال(بینابینی ))

اورواپیتلیوم، بافت پوششی اورتریت (بدخیمی،تروما،نکروز پاپیلاری، عفونت مثانه، التهاب پیشابراه، التهاب پروستات، سنگ،بیماری های انگلی(شیستوزوما))

وسکولار(لخته خون شریانی یا ترومبوز،فیستول شریانی وریدی،ترومبوز ورید های کلیوی)

 

علل کمتر شایع:

اختلالات هماتولوژیک(آنمی آبلاستیک(به نوعی از کم خونی گفته می‌شود که در آن مغز استخوان سلول‌های جدید خونی به اندازه کافی تولیدنمی‌کند)، سرطان خون،هموفیلی، ترومبوسیتوپنی ایمنی  )

عفونت(اندوکاردیت عفونی،سپتی سمی،تب هموراژیک اپیدمیک)

بیماری های بافت همبند(پلی آرتریت ندوزا،SLE یالوپوس اریتماتوی سیستمیک )

بیماری های کاردیووسکولار(نارسایی احتقانی قلب،اسکلروز عروق کلیوی)

بیماری های متابولیک و اندوکرین(نقرس،دیابت ملیتوس)

داروها(سیکلوفسفامید،ریفامپین،سولفونامید،فنی توئین)

مختلف(هماچوری بدنبال ورزش)

 

تشخیص افتراقی:

ادرارآلوده: mensturation(قاعده گی زنان)   

دارو و غذا: ریفامپین،نیتروفورانتویین،سولفونامید

پورفیریا: پورفیرین در ادرار

هموگلوبینوریا:همولیزمیوگلوبینوریا

 

علایم و نشانه ها

اولین قدم ارزیابی: گرفتن شرح حال کامل و انجام معاینه فیزیکی دقیق( جهت افتراق علل گلومرولی از علل غیر گلومرولی).

حضور لخته، احتمال اختلال غیر گلومرولی را مطرح میکند.

تب،دردشکم،ادرارکردن دردناک، تکرر ادرار و شب ادراری اخیر میتواند از علایم UTI (عفونت دستگاه ادراری )باشد.

پف پره اوربیتال اول صبح، افزایش وزن، اولیگوری(کاهش مقدار ادرار)، ادرار تیره رنگ و ادم یا HTN،یک علت گلومرولار را پیشنهاد میدهد.

عفونت اخیر گلو یا پوست، ممکن است نشان دهنده ی PSGN (گلومرولونفریت پس از استرپتوکوکی)باشد.

اطلاعات مربوط به ورزش، پریود، کاتتریزاسیون اخیر مثانه، مصرف داروهای مشخص یا ماده ی سمی، یا عبور سنگ، در تشخیص کمک کننده است.

سابقه ی خانوادگی در سندروم آلپورت، بیماری کلاژن وسکولار، یورولیتیازیس، کلیه پلی کیستیک مهم است.

هماچوری همراه با رنال کولیک و سنگ پیشابراه است.

همچنین هماچوری بطور شایع همراه با توبرکلوز و شیستوزومای عفونی مثانه است. خونریزی معمولا ترمینال است(گردن مثانه یا پروستات)، هرچند ممکن است حین ادرار ظاهر شود.

ورید های متسع میتوانند به ‌طور ثانویه با بزرگ شدن پروستات، پیشرفت کنند که ممکن است حین زور زدن برای ادرار، پاره شود که باعث هماچوری gross یا میکروسکوپیک می شود.

 

معاینه فیزیکی

اندازه گیری BP(فشارخون)

ارزیابی ادم یا پف بودن پری اوربیتال

یافته های پوستی(پتشی پورپورا)

معاینه  شکم برای یافتن:

 کلیه ی قابل لمس(انسداد یا احتباس)

توده ی قابل لمس(تومور کلیوی یا هیدرونفروز)

کبودی روی کلیه(علل عروقی)

معاینه ی دقیق جنیتالیا

معاینه ی پروستات(PR)

 

تشخیص

تست های آزمایشگاهی مورد استفاده در هماچوری، وابسته به یافته های شرح حال و معیانه فیزیکی است.

تست های کمک کننده:

U/A:U/A  با dipstick تست رایجی برای بررسی خون در ادرار است که با بکار گیری از فعالیت شبه پراکسیداز HB، تغییر رنگ ایجاد میکند.

مثبت کاذب : درآلودگی با خون قاعدگی، دهیدریشن، افزایش وزن مخصوص، فعالیت شدید

Phase-contrast microscopy (برای یافتن منشا خونریزی).

الکترولیت ها، نیتروژن اوره خون، سطح سرمی کراتینین

مطالعات هماتولوژیک و انعقادی(CBC، گاهی مقدار plt)

سطح رندوم کراتینین و کلسیم ادرار

تست های سرولوژی یا سرم شناسی (کمپلمان،ASO،Anti DNAse B ،ANA،dsDNA،ANCA )

U/C : عفونت دستگاه ادراری برای احتمال UTI

 

تصویر برداری:

سونوگرافی کلیه و مثانه

اجتناب از  سیستورتروگرافی

اورولوژیCT

MRI

پیروگرافی رتروگراد

بیوپسی کلیه (بندرت اندیکه است)

سیستوسکوپی

 

اندیکاسیون بیوپسی کلیه:

پروتئنوری آشکار

عملکرد کلیوی مختل

هماچوری راجعه ی پایدار

اختلالات سرولوژی(کمپلمان،ANA،dsDNA )

سابقه فامیلی مثبت ESRD بیماری کلیوی مرحله اخر

اولین قدم در ارزیابی بیمار با ادرار قرمز رنگ، سانتریفیوژ کردن نمونه است که بدانیم رنگ قرمز ادرار رسوب کرده یا شناور است.

 

 

هماچوری یک علامت است و به تنهایی بیماری نیست اما درمان بسته به علت باید انجام بشود.

هماچوری بی علامت معمولا درمان نیاز ندارد.

در صورت همراهی با یافته ی آزمایشگاهی یا تصویر برداری مختل، درمان مناسب باید انجام شود.

مداخله ی جراحی در صورت اختلالات آناتومیک خاص(انسداد اتصال حالب و لگن، تومور یا اورولیتیازیس واضح) انجام میشود ولی لزوما هماچوری را درمان نمیکند.

بیماران با هماچوری میکروسکوپیک پایدار باید هر 6-12 ماه مانیتور شوند از نظر علایم نشان دهنده ی پیشرفت بیماری کلیوی است.

 

عوارض ومرگ ومیر

در کل کودکان با هماچوری میکروسکوپی بی علامت، سلامت خوبی دارند.

اما در صورت علایم همراه(پروتئینوری،HTN، اختلال سطح سرمی کراتینین)، احتمال مشکلات جدی است.

چون هماچوری خط آخر نتایج پروسه ها است،مورتالیتی(مرگ ومیر)  و موربیدیتی (ناخوشی) بسته به پروسه ی اولیه ی شروع کننده علایم دارد.

نژاد

هایپرکلسیوری ایدیوپاتیک در کودکان آسیایی و سیاه پوستان ناشایع است، اما نسبتا شایع در سفیدپوستان برعکس در سیکل سل،در سیاه پوستان شایع است.

جنس

سندروم آلپورت در مردان بیشتر دیده میشود در حالی که نفریت لوپوسی در دختران نوجوان دیده میشود.

سن

تومور ویلمز در کودکان قبل از مدرسه شایع تر است، در حالی که PSGNحاد (گلومونفریت پس از استرپتوکوکی) در سن مدرسه شایعتر است.

در بزرگسالان، هماچوری علامتی از بدخیمی است(سرطان سلول کلیه، تومور مثانه،تومور پروستات).

  • درباره نویسنده

دکتر محمد رضا ضیغمی
دکتر محمد رضا ضیغمی

اینجانب فوق تخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری هستم.
در این پورتال سعی بر آن دارم که برترین مطالب مرتبط با تخصص خود را جهت استفاده شما کاربران عزیز به صورت مقاله های آموزشی و صحبت های خودم به صورت فایل صوتی و کلیپ های آموزشی از صحبت های خودم قرار دهم.
صحبت کردن درباره بیماری‌های دستگاه تناسلی مردان و زنان در جامعه ما به‌ علت حجب و حیای فرهنگی حاکم آسان نیست، اما از طرفی نمی‌توان بیماری‌های مهم این ناحیه بدن را که هر‌گونه اختلال در آن اثر مهمی در کیفیت زندگی هر فرد می‌گذارد و ممکن است به ناباروری، نازائی و یا حتی مرگ منتهی شود، نادیده بگیریم.
در این وب سایت تلاش شده است تا بروز ترین مطالب در حوزه اورولوژی توسط اینجانب گردآوری شده و در معرض مطالعه شما کاربران گرامی قرار گیرد .
امید است این مطالب مفید واقع شوند.

تبلیغات

جدیدترین مقالات

جدیدترین فایل های صوتی

جدیدترین ویدئوها


دکتر محمد رضا ضیغمی
دکتر محمد رضا ضیغمی

فــوق تــخــصـــص جــــراحی کـلـیـــه،
مجاری ادراری تناسلی و ناباروری
بورد تخصصی اورولوژی، بورد اروپا EUREP
جراحی بسته سنگــهای کلیـه با روش پیشرفته

لینک های مفید

ارتباط با ما

آدرس: بندرعباس، نرسیده به چهارراه مرادی، کوچه پشت داروخانه دکتر امیرزاده، ساختمان پزشکان شریف، طبقه سوم، واحد 7
تلفن: 07632211120
همراه: 09361969395
ساعت ویزیت شنبه تا چهارشنبه از 5 عصر تا 9 شب

ورود به صفحه تلگرام

آمار بازدید